Kinh tế Thể Thao Việt Nam: Hướng Tới Mục Tiêu 30 Tỷ USD vào Năm 2040

Kinh tế thể thao Việt Nam hiện đang trên đà phát triển mạnh mẽ, với dự báo sẽ tăng trưởng từ mức vài tỷ USD lên 30 tỷ USD vào năm 2040. Tuy nhiên, để hiện thực hóa con số này, nhiều thách thức cần được giải quyết.

Tăng trưởng kinh tế thể thao

Theo báo cáo được công bố tại Diễn đàn Kinh tế thể thao 2026 diễn ra vào cuối tuần trước, Việt Nam ghi nhận sự hình thành và phát triển của nền kinh tế thể thao, với quy mô ước tính khoảng 3-5 tỷ USD trong giai đoạn 2024-2025. Đặc biệt, thị trường thể thao thế giới hiện có giá trị lên đến 400-500 tỷ USD, bao gồm các yếu tố như bản quyền truyền thông, tài trợ và doanh thu từ ngày thi đấu.

Nhóm nghiên cứu đã chỉ ra rằng Việt Nam đang ở giai đoạn đầu của sự phát triển trong lĩnh vực thể thao. Mặc dù nhu cầu thị trường đã hiện hữu, hệ thống chuỗi cung ứng vẫn chưa hoàn chỉnh. Với tốc độ tăng trưởng 8-15% mỗi năm, kinh tế thể thao Việt Nam có nhiều dư địa để phát triển, dự báo sẽ đạt quy mô 8-10 tỷ USD vào năm 2030 và 20-30 tỷ USD vào năm 2040. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, một số nút thắt cần được gỡ bỏ.

Thách thức về cơ sở hạ tầng

Một trong những thách thức lớn nhất đối với kinh tế thể thao Việt Nam hiện nay là hạ tầng thể thao, vẫn còn nhiều hạn chế. Hầu hết các sân vận động và nhà thi đấu đều được xây dựng từ lâu và không được trang bị đủ thiết bị hiện đại. "Trong nhiều năm, thể thao Việt Nam tồn tại một nghịch lý quen thuộc - sự quan tâm của công chúng rất lớn, nhưng hạ tầng thi đấu lại không tương xứng", báo cáo nhấn mạnh.

Hầu hết các sân vận động như Mỹ Đình hay Thống Nhất chủ yếu phục vụ cho thi đấu và chưa khai thác hết giá trị kinh tế của mình. Trong khi đó, các nước phát triển sử dụng sân vận động quanh năm cho nhiều sự kiện khác nhau, nhằm tăng số ngày khai thác và đa dạng nguồn thu từ thể thao.

Ngoài ra, các môn thể thao mới cũng gặp khó khăn trong việc phát triển do thiếu địa điểm tổ chức. Đại diện Hiệp hội thể thao ô tô cho biết đã từng có nhiều đối tác Nhật Bản muốn mang giải đua xe về Việt Nam nhưng đã gặp trở ngại do hệ thống đường đua chưa đạt tiêu chuẩn.

Chính phủ và một số tập đoàn lớn như Vingroup, Sun Group đang bắt đầu tham gia đầu tư vào cơ sở hạ tầng thể thao, với những dự án quy mô lớn như sân vận động PVF hay Khu liên hợp thể dục thể thao Quốc gia Rạch Chiếc.

Thủ tục và quy trình tổ chức sự kiện

Ngoài vấn đề hạ tầng, quy trình, thủ tục tổ chức sự kiện thể thao ở Việt Nam cũng được cho là phức tạp hơn so với một số quốc gia trong khu vực. Ông Lim Son, Chủ tịch đơn vị chuyên tổ chức sự kiện boxing quốc tế VSP, nhận định rằng ở Hàn Quốc, việc xin phép tổ chức thường đơn giản hơn và chủ yếu tập trung vào yếu tố thương mại. Ngược lại, tại Việt Nam, ông cho biết phần lớn thời gian phải đợi phê duyệt và đối mặt với hàng loạt giấy tờ.

Tương tự, Chủ tịch HĐQT kiêm CEO công ty New Sports, Tô Duy, cho biết sự không đồng nhất trong việc cấp phép giữa các địa phương cũng gây khó khăn cho việc tổ chức sự kiện thể thao.

Chính sách phát triển còn thiếu

Chưa có chính sách phát triển và ưu đãi hiệu quả cho việc đầu tư thể thao hay tổ chức các sự kiện tầm cỡ thế giới. Theo thống kê của Liên đoàn Điền kinh Việt Nam, mỗi năm nước ta tổ chức hơn 100 giải chạy thường niên, nhưng chỉ một giải thu hút được hơn 20.000 người tham dự, phần lớn các sự kiện chưa có thống kê chi tiết về giá trị kinh tế mà chúng mang lại cho từng địa phương.

So với Thái Lan, nơi có một giải marathon thu hút gần 48.000 người tham gia từ 86 quốc gia và vùng lãnh thổ, thì giá vé tham gia lại thấp hơn các giải tương tự tại Việt Nam. Tuy nhiên, giải marathon tại Bangkok đã thu hút được 48 triệu USD cho nền kinh tế Thái Lan, trong đó khoảng 40 triệu USD đến từ du lịch.

Bangkok Marathon nhận được sự hỗ trợ liên tục từ chính phủ trong ba năm tới để đảm bảo sự kiện này lọt vào nhóm những giải marathon lớn nhất thế giới. Đó là mà các nhà lập pháp Thái Lan coi đầu tư vào sự kiện thể thao như một khoản đầu tư cho quốc gia, nhằm thu hút khách du lịch quốc tế.

Chuyển mình vào tương lai

Bà Trần Thùy Chi, Chủ tịch Vietcontent Group, cho rằng nhà nước Việt Nam cần đóng vai trò “kiến trúc sư hệ sinh thái”, theo đó mở quyền khai thác cơ sở công, hợp pháp hóa quyền kinh doanh thể thao và tạo ưu đãi tài chính cho khu vực tư nhân. Chia sẻ thêm, Chủ tịch Động Lực Lê Văn Thành cho rằng cần ban hành luật về kinh tế thể thao để thúc đẩy ngành này phát triển bền vững.

Các chuyên gia cũng đề xuất thành lập một quỹ đầu tư về thể thao để giúp các doanh nhân, cá nhân có thể đóng góp và hưởng quyền lợi về thuế. Ông Cho Hae, Chủ tịch Quỹ xúc tiến thể thao Hàn Quốc, nhận định rằng Chính phủ Việt Nam cần hỗ trợ và khuyến khích doanh nhân đầu tư vào lĩnh vực thể thao, nhằm phát triển kinh tế theo hướng bền vững.

Tóm lại, để kinh tế thể thao Việt Nam có thể hướng tới mục tiêu 30 tỷ USD vào năm 2040, cần nỗ lực giải quyết vấn đề hạ tầng, quy trình tổ chức và chính sách hỗ trợ, cùng với sự tham gia của khu vực tư nhân và chính phủ. Sự đồng bộ giữa các bên liên quan sẽ tạo nên những bước tiến đáng kể cho nền kinh tế thể thao tại Việt Nam.